Van participatie naar betrokkenheid in energietransitie
Lees meer
De provincies Drenthe en Overijssel gaan samen een publiek warmtebedrijf oprichten: het Warmtebedrijf Drenthe-Overijssel (WDO). In de recent gepubliceerde startnotitie schetsen de provincies de aanleiding, missie en randvoorwaarden voor dit gezamenlijke initiatief, dat moet bijdragen aan het realiseren van lokale warmtenetten en de publieke regie op warmtevoorziening in de regio. Het WDO combineert regionale samenwerking, publieke regie en schaalvoordelen om de warmtetransitie in het noordoosten van Nederland te versnellen.
Drenthe en Overijssel hebben in hun regionale energie- en klimaatagenda’s duurzame warmte als structurele pijler opgenomen. Warmtenetten worden gezien als een van de belangrijkste oplossingen om die ambitie te realiseren, vooral in gebieden met een geconcentreerde warmtevraag. Daarnaast stelt de Wet collectieve warmte (Wcw) publieke meerderheidsbelangen voor warmtebedrijven verplicht. Dit betekent dat warmtenetten alleen gerealiseerd kunnen worden via entiteiten waarin publieke partijen de doorslaggevende zeggenschap hebben.
Regionale aanpak
De startnotitie maakt duidelijk dat veel gemeenten in Drenthe en Overijssel de kennis, capaciteit en middelen missen om zelfstandig lokale warmtebedrijven op te richten of warmtenetten te ontwikkelen. Daarom hebben de beide provincies een regionale aanpak gekozen. Dat vermindert versnippering, versterkt publieke sturing en bundelt expertise op een schaal die gemeenten alleen niet kunnen bereiken. De startnotitie onderstreept dat warmtenetten van strategisch belang zijn voor zowel de energietransitie als voor het realiseren van CO₂-reductie en vermindering van de afhankelijkheid van fossiel aardgas.
Significant marktaandeel warmte
Het rapport dat de startnotitie ondersteunt bevat een uitgebreide analyse van de warmtevraag en het aanbod in beide provincies. Daaruit blijkt dat een significant marktaandeel voor warmtenetten mogelijk is, ook buiten de grote stedelijke clusters. Volgens de analyse kan een substantieel deel van de warmtevraag via collectieve oplossingen worden ingevuld en zijn er voldoende lokale bronnen binnen haalbare afstand. Dat betekent dat restwarmte, bodemenergie, aquathermie of industriële restwarmte in potentie kunnen worden ingezet voor duurzame warmtevoorziening.
Publieke waardecreatie
De missie van het WDO is publieke waarde creëren door het versnellen van de warmtetransitie via betaalbare, betrouwbare en duurzame warmte voor bewoners en bedrijven in Drenthe en Overijssel. Hierbij staat publieke waardecreatie boven private winst. De visie gaat uit van een toekomst waarin: warmtenetten een reëel alternatief worden voor aardgas en publieke partijen het voortouw nemen in ontwikkeling, realisatie en exploitatie. Daarnaast hebben alle gemeenten toegang hebben tot de middelen en expertise om warmtenetten te realiseren.
Verschillende scenario’s
Belangrijk is dat het WDO niet lokaal taken overneemt waar dat niet nodig is. Lokale warmtebedrijven blijven betrokken bij klantcontact, financiering en exploitatie in hun eigen omgeving, terwijl het WDO ondersteunt bij ingewikkelde technische en organisatorische processen. In de startnotitie worden verschillende scenario’s beschreven waarbij het WDO kan samenwerken met lokale gemeenten en warmteproducenten, variërend van gedeeld aandeelhouderschap tot publiek-private samenwerkingsmodellen.
Voldoende financieringskracht
De startnotitie behandelt ook de financiële randvoorwaarden en risico’s. Het WDO moet voldoende financieringskracht opbouwen om warmtenetten te ontwerpen, aan te leggen en te exploiteren. Hierbij wordt zowel gekeken naar publieke financiering als exploitatiemodellen die later revolverend kunnen zijn. Juridisch moet het bedrijf voldoen aan nieuwe wet- en regelgeving zoals de Wet collectieve warmte, en moet de governance zodanig worden ingericht dat publieke meerderheidsbelangen gegarandeerd blijven. Naast de provincies Drenthe en Overijssel zijn de gemeenten in beide provincies, de regionale netwerkbedrijven en Energie Beheer Nederland als partners betrokken bij het WDO.
Meer informatie:
